لثه به عنوان عضوی از بدن که دندانها را در بر گرفته میتواند به دلایل مختلفی دچار آسیب و بیماری شود و نیاز به درمان داشته باشد. جراحی لثه یکی از روشهایی است که به عنوان درمان بیماریهای لثه شناخته میشود و میتواند به حفظ سلامت لثه کمک کند. جراحی لثه به شکلهای مختلفی انجام میشود و نیاز به مراقبتهای خاص دارد. در ادامه تمام نکات مهم در رابطه با جراحی لثه را با شما در میان خواهیم گذاشت.
جراحی لثه چیست؟
جراحی لثه به فرایندی گفته میشود که در آن دندانپزشک به کمک جراحی به درمان بیماریهای مربوط به لثه میپردازد. لثه به دلیل تجمع پلاک و باکتری در دهان و ایجاد عفونت میتواند دچار مشکلات شود و در این مواقع نیاز به درمانی همچون جراحی لثه دارد. جراحی لثه نه تنها نقش مهمی در درمان عفونت و بیماری دارد؛ بلکه برای اصلاح شکل و ظاهر لثهها نیز قابل استفاده است.
“A significant scientific fact about gum surgery is that it aims to eliminate or reduce periodontal pockets, which are spaces between the teeth and gums that harbor bacteria and contribute to gum disease (periodontitis).“
«یک واقعیت علمی مهم در مورد جراحی لثه این است که هدف آن از بین بردن یا کاهش پاکتهای پریودنتال است. این پاکتها فضاهایی بین دندانها و لثهها هستند که باکتریها را در خود جای میدهند و به بیماری لثه (پریودنتیت) کمک میکنند.»
منبع : منبع مرتبط از موسسه ملی تحقیقات دندان و جمجمه و صورت (NIDCR)
علت ایجاد بیماریهای لثه
دلایل مختلفی میتوانند باعث بیماریهای لثه شوند که از جمله مهمترین آنها موارد زیر هستند:
تجمع جرم و باکتری: عدم رعایت بهداشت دهان و دندان میتواند باعث تجمع جرم و باکتری بر روی لثهها شود. جرم و باکتری در گذر زمان باعث پوسیدگی دندان میشوند و با تجمع در حاشیه لثه، پلاکهای دندانی را به وجود میآورند که میتوانند باعث عفونت لثه شوند.
عوامل ژنتیکی: وراثت و ژنتیک نیز نقش مهمی در ابتلا به بیماریهای لثه دارند. طبق مطالعات انجام شده ۳۰ درصد از بیماریهای لثه ناشی از وراثت و ژنتیک هستند.
دیابت: یکی دیگر از دلایل بیماریهای لثه، دیابت است. دیابت میتواند باعث ریزش دندانها و اثرات مخرب بر روی لثه شود.
استرس: استرس و اضطراب نه تنها میتوانند بر روی ارگانهای اصلی بدن تأثیر بگذارند؛ بلکه بر روی لثهها نیز اثرگذارند و باعث عفونت و بیماریهای مختلف در آنها میشوند.
سیگار کشیدن: سیگار کشیدن میتواند جریان خون به لثهها را کاهش دهد و باعث کند شدن بهبودی زخمها گردد.
مصرف برخی داروها: برخی داروها همچون آنتیهیستامینها و برخی داروهای ضدافسردگی میتوانند با خشکی دهان امکان افزایش تجمع پلاک را بالا ببرند.
تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی در زنان در دوران قاعدگی، بارداری و یائسگی میتواند باعث افزایش حساسیت لثهها شود.
شرایط پزشکی خاص: برخی بیماریهای خودایمنی و بیماریهای سیستمیک میتوانند سلامت لثهها را به خطر بیندازند.
مسواک زدن شدید و نامناسب: مسواک زدن شدید میتواند باعث تحلیل لثهها و تحلیل رفتن آنها شود.
سوءتغذیه: عدم تغذیه مناسب و کمبود ویتامینهایی مانند ویتامین C میتواند در ضعف لثهها و افزایش خطر التهاب مؤثر باشد.
علائم نیاز به جراحی لثه
شاید برای بسیاری افراد سؤال باشد که چه زمانی باید برای جراحی لثه اقدام کنند. بیماریهای لثه علائم مشخصی دارند که با مشاهده آنها باید هرچه سریعتر برای درمان اقدام نمود. از جمله این علائم موارد زیر هستند:
- بوی بد دهان
- تورم، قرمزی و حساس شدن لثهها
- عقب رفتگی لثهها یا بلندتر به نظر رسیدن آنها
- خونریزی لثهها در زمان مسواک زدن
- لق شدن دندانها
- شکافتن یا شل شدن دندانها
- به وجود آمدن زخمهای دهانی
- حساس شدن دندانها نسب به سرد و گرم بودن آب و غذا
- درد در هنگام جویدن غذا
هدف از عمل جراحی لثه چیست؟
شاید بتوان مهمترین هدف جراحی لثه را برطرف کردن بیماری و حفظ سلامت و عملکرد لثه دانست. از دیگر مواردی که میتوان به عنوان اهداف عمل جراحی لثه در نظر داشت موارد زیر هستند:
- از بین بردن عفونتها و بافتهای آلوده با حذف پلاکها و تارتارهای زیر خط لثه
- بازسازی و ترمیم بافتهای آسیبدیده با پیوند لثه و بازسازی استخوان
- کاهش عمق پاکتهای پریودنتال بین دندانها و لثه
- بهبود زیبایی لثه و دندانها
- جلوگیری از تحلیل استخوان و از دست دادن دندان
- بهبود عملکرد و سلامت دهان با کاهش علائم بیماری پریودنتال همچون بوی بد دهان، خونریزی و درد لثه
قبل از جراحی لثه معمولاً چه اقداماتی انجام میشود؟
پیش از جراحی لثه در یک جلسه دندانپزشک سابقه پزشکی فرد و وضعیت لثه را برای جراحی مورد بررسی قرار میدهد. در این جلسه معاینه کامل دهان و بررسی سلامت دندانها، فک و لثه نیز انجام میشود.
در صورتی که فرد برای جراحی آماده باشد برای جراحی وقت تعیین میگردد. پیش از جراحی لثه در بیشتر موارد جرمگیری عمیق از دندانها انجام میشود تا هرگونه جرم و باکتری از دندانها و لثه پاک شود. در روش دیگر «روت پلنینگ» انجام میشود. در این روش دندانپزشک سطوح ریشه دندان را صاف میکند تا هرگونه جرم از روی ریشه زدوده شود و مکانهای کمتری برای تجمع جرم و باکتری باقی بماند.
انواع جراحی لثه چیست؟
روشهای متعددی برای جراحی لثه وجود دارد که با توجه به وضعیت لثههای فرد توسط دندانپزشک انتخاب میشود. از جمله این روشها موارد زیر هستند:
جراحی فلپ لثه
این جراحی مناسب کسانی است که در ناحیه پاکت دندان خود جرمهای عمیقی دارند. در این روش دندانپزشک لثه را از روی دندانها بالا میبرد و جرمها را تخلیه میکند. پس از جرمزدایی جراح ناحیه را تمیز کرده و مجدداً لثه را به دندانها وصل میکند و برای یک نتیجه بهتر استخوان فک، شکلدهی مجدد خواهد داشت.
عمل پیوند استخوان
در صورتی که استخوان اطراف ریشه دندان آسیبدیده یا از بین رفته باشد پیوند استخوان انجام میشود. در این روش استخوان آسیبدیده با استخوان جدید جایگزین میگردد. این استخوان جدید یا از استخوانهای فرد و یا از استخوانهای اهدایی و آزمایشگاهی جایگزین میشود. هدف از این کار این است که ریشه دندان در جای خود حفظ شود و بتواند رشد کند.
عمل بازسازی بافت لثه
برای انجام این روش یک قطعه کوچک از مواد مشبک توسط جراح در بین استخوان و بافت لثه فرد قرار داده میشود. این قطعه باعث جلوگیری از رشد لثه در فضایی که استخوان باید در آن قرار گیرد، میشود و به این ترتیب به استخوان و بافت همبند اجازه میدهد تا بتوانند دوباره رشد کنند.
جراحی پیوند لثه
در جراحی پیوند لثه تکهای از بافت نرم از بخش دیگری از دهان همچون کام و یا سقف برداشته میشود و به لثه پیوند میخورد. این کار کمک میکند تا بافتهای از دست رفته لثه جبران شود و لثه پس روی کرده بازسازی گردد.
برای پیوند لثه روشهای مختلفی وجود دارد که از جمله این روشها موارد زیر هستند:
- پیوند آزاد لثه
- پیوند بافت همبند
- پیوندپدیکِل
لثهبرداری
یکی از مشکلاتی که ممکن است در لثهها دیده شود وجود لثه اضافی بر روی دندانها است. لثهبرداری به عنوان یکی از روشهای جراحی لثه کمک میکند تا لثه اضافی از روی دندانها برداشته شود تا به این شکل دسترسی به دندانها و رعایت بهداشت آنها سادهتر شود.
جراحی زیبایی لثه
جراحی زیبایی لثه را با نام لیفت لثه نیز میشناسند. این روش در اصلاح طرح لبخند لثهای نقش مهمی دارد. به کمک این جراحی میتوان وضعیت زیبایی لثه را اصلاح کرد و توازن مورد نیاز را به لثهها داد. در این جراحی بافت اضافی لثه حذف میشود و ظاهر دندانها بلندتر و زیباتر میگردد. این روش را با نام افزایش تاج دندان نیز میشناسند؛ زیرا با برداشتن بخش اضافی لثه تاج دندان بلندتر دیده میشود.
جراحی لثه برای کامپوزیت دندان
جراحی لثه به مجموعه اقداماتی گفته میشود که بر اساس آنها شرایط لثههای فرد برای انجام کامپوزیت آماده میشود. در جراحی لثه برای کامپوزیت دندان اصلاح نامتقارنی لثهها، افزایش طول تاج دندان و اصلاح لبخند لثهای میتواند انجام گیرد.
جراحی لثه برای روکش
در جراحی لثه برای روکش، دندان و لثه برای انجام روکش دندان آماده میشوند. در این روش بخشهایی از لثه که نیاز به ترمیم دارند مورد درمان قرار میگیرند.
پروتئینهای شبیهساز بافت
در این روش جراحی لثه، از ژل حاوی پروتئین برای تحریک رشد استخوان و بافت استفاده میشود. ژل پروتئینی در این روش پس از برداشتن بافت عفونی و تمیز کردن ناحیه مستقیماً روی ریشه دندان و استخوان قرار داده میشود و سپس با استفاده از یک غشای محافظ یا بخیه پوشانده میشود تا بهبود بافت لثه آغاز گردد.
لیزردرمانی
امروزه به جز روشهای سنتی و معمولی که با استفاده از تیغ جراحی انجام میشوند از روشهای جدیدتری همچون لیزردرمانی لثه نیز میتوان استفاده کرد. در این روش با استفاده از لیزر و با حداقل تهاجم دسترسی به بافت لثه آسیبدیده ممکن میشود و جراح بدون هیچگونه برش یا بخیه ناحیه را درمان میکند.
آمادگی برای جراحی لثه
پیش از جراحی لثه نیاز به اقداماتی است تا فرد آماده جراحی شود. از جمله مواردی که باید پیش از جراحی لثه به آنها توجه داشت موارد زیر هستند:
- عدم مصرف داروهایی همچون آسپرین و مسکنهای رقیقکننده خون دو هفته پیش از جراحی با نظر پزشک
- استفاده از آنتیبیوتیکهای تجویزی دندانپزشک پیش از جراحی
- رعایت بهداشت دهان و دندان و استفاده از دهانشویه و ضدعفونیکننده دهان جهت پاکسازی دهان از هرگونه ویروس و باکتری
- خودداری از تحرکات شدید و ورزشهای حرکتی پیش از جراحی
- عدم مصرف غذاهای چسبنده به لثه و دندان
- خودداری از استعمال سیگار و مصرف الکل حداقل ۲۴ ساعت قبل از عمل
مراحل جراحی لثه
مراحل جراحی لثه بسته به نوع جراحی ممکن است تفاوتهای جزئی با یکدیگر داشته باشند. مراحل جراحی لثه به شکل کلی به صورت زیر است:
مرحله اول
پیش از جراحی اصلی لثه، پاکسازی و جرمگیری دندان با توجه به وضعیت دندانهای فرد انجام میشود و سپس جراح ناحیه را به شکل موضعی بیحس میکند.
مرحله دوم
جراحی اصلی لثه در این مرحله و پس از بیحسی انجام میشود. این مرحله با توجه به نوع جراحی به شکلهای مختلفی میتواند انجام گیرد. برای جراحی فلپ برشی روی لثه میزنند و بافت کنار زده میشود تا ریشه و استخوان زیرین تمیز گردد. سپس لثه به جای خود بازگردانده و بخیه زده میشود.
در جراحی افزایش طول تاج دندان، مقدار اضافی لثه را برمیدارند. در پیوند لثه بخشی از بافت لثه از سقف دهان (از بانک بافتی) برداشته و در محل مورد نظر بخیه زده میشود.
مرحله سوم
مرحله سوم آخرین مرحله جراحی لثه به شمار میرود و زمانی است که پس از پایان جراحی، لثه بخیه زده میشود. در برخی موارد از پانسمان مخصوص برای محافظت از محل جراحی استفاده میکنند.
برای مراقبت بعد از جراحی لثه چه باید کرد؟
پس از جراحی لثه بسیار مهم است به شکل کامل مراقبتهای لازم را به عمل آورد تا نتیجه جراحی اثربخش باشد. از جمله مراقبتهای بعد از جراحی لثه موارد زیر هستند:
کنترل خونریزی و پانسمان محل
پس از جراحی در صورتی که گاز استریل بر روی زخم قرار داده شود باید حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه آن را بر روی ناحیه نگه داشت. پس از برداشتن گاز در صورت ادامه خونریزی میتوان یک گاز استریل مرطوب بر روی محل جراحی قرار داد و با فشار ملایم آن را در جای خود حفظ کرد. همچنین باید از اقداماتی مانند تف کردن، شستشوی شدید و مکیدن با نی خودداری نمود زیرا باعث تحریک خونریزی میشوند.
کاهش درد و تورم
بسیار مهم است فرد پس از جراحی داروهای مسکن، ضدالتهاب و آنتیبیوتیک تجویز شده را در زمانهای درست و به شکل کامل مصرف کند.
رژیم غذایی مناسب
در روز اول پس از جراحی فقط باید مایعات خنک و نرم را مصرف کرد و در روزهای بعد غذاهای نرم؛ مانند پوره سیبزمینی، ماست و تخممرغ آب پز را به رژیم خود اضافه نمود.
از مصرف غذاهای سفت، داغ، پرادویه، اسیدی و تند باید خودداری کرد زیرا میتوانند باعث تحریک زخم شوند.
رعایت بهداشت دهان و دندان
روز پس از جراحی باید دهان را با آبنمک رقیق یا دهانشویه آنتیباکتریال تجویزشده بهآرامی شستوشو داد. شستشوی دندانهای دیگر با مسواک توصیه میشود؛ اما باید از مسواک زدن مستقیم ناحیه جراحیشده خودداری کرد. استفاده از نخ دندان نیز تا زمان بهبودی کامل توصیه نمیشود.
پرهیز از فعالیتهای مضر
تا دو هفته پس از جراحی باید از مصرف سیگار و الکل خودداری نمود. همچنین ۲ تا ۳ روز پس از جراحی نباید ورزش و فعالیتهای سنگین انجام داد.
بهترین زمان مراجعه به پزشک بعد از جراحی
به طور معمول جراح از فرد میخواهد تا یک یا دو هفته پس از عمل برای بررسی نتیجه جراحی به او مراجعه کند. در این جلسه جراح نتایج عمل را از نزدیک مشاهده میکند و در صورت نیاز بخیهها را میکشد.
عوارض جراحی لثه چیست؟
جراحی لثه همچون جراحیهای دیگر میتواند دارای عوارضی باشد. این عوارض در صورتی که جراحی به دست یک متخصص باتجربه انجام شود و فرد مراقبتهای لازم را پس از درمان انجام دهد به حداقل میرسد. از جمله عوارض جراحی لثه موارد زیر هستند:
- ورم لثه
- عفونت لثه
- خونریزی لثه
برای کاهش التهاب و ورم لثه گذاشتن کیسه یخ میتواند مؤثر باشد و برای جلوگیری از عفونت لثه به طور معمول دندانپزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند.
هزینه جراحی لثه
هزینههای جراحی لثه در ایران به عوامل مختلفی مانند نوع جراحی، میزان پیچیدگی، تخصص دندانپزشک و موقعیت جغرافیایی بستگی دارد. بسیار مهم است افراد برای اطلاع از قیمت جراحی لثه به کلینیک مورد نظر خود مراجعه کنند تا پس از بررسی شرایط لثه قیمت دقیق به آنها اعلام گردد.
- ورم لثه
- عفونت لثه
- خونریزی لثه
برای کاهش التهاب و ورم لثه گذاشتن کیسه یخ میتواند مؤثر باشد و برای جلوگیری از عفونت لثه به طور معمول دندانپزشک آنتیبیوتیک تجویز میکند.
دکتر فرین شمشیرگر متخصص زیبایی دندان در زعفرانیه
جراحی لثه یکی از روشهای درمانی دندانپزشکی است که نیاز به دقت بالایی در اجرا دارد. این جراحی با توجه به نوع آن باید توسط متخصصان باتجربه انجام شود تا بهترین نتیجه را برای افراد رقم بزند. یکی از دندانپزشکانی که افراد میتوانند با اطمینان خاطر جهت انجام جراحی لثه به ایشان مراجعه کنند دکتر فرین شمشیرگر نام دارد. دکتر فرین شمشیرگر متخصص زیبایی دندان در زعفرانیه هستند و با تجربه بیش از ۱۰ سال خود میتوانند بهترین نتایج را در زمینه جراحی لثه رقم بزنند. برای مشاوره رایگان با دکتر فرین شمشیرگر میتوانید به کلینیک ایشان در زعفرانیه مراجعه کنید و درمان مشکلات دهان و دندان خود را به بهترین شکل انجام دهید.
کلام پایانی
لثه افراد به دلایل مختلفی میتواند دچار آسیب و بیماری شود. درمان لثه از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا لثهها هستند که دندانها را در جای خود حفظ میکنند. جهت درمان لثه از روشهای همچون جراحی لثه استفاده میشود که با توجه به شرایط فرد متفاوت هستند. بسیار مهم است جراحی لثه در سریعترین زمان انجام شود تا به سادهترین شکل ممکن مشکلات لثه برطرف گردد و فرد نیاز به درمانهای اضافه نداشته باشد.
جراحی لثه یکی از روشهای درمانی تخصصی در دندانپزشکی است که به منظور درمان بیماریهای پیشرفته لثه، رفع عفونت، اصلاح فرم لثه و گاهی بهبود زیبایی لبخند انجام میشود. این جراحی معمولاً زمانی توصیه میشود که روشهای غیرجراحی مانند جرمگیری و تمیز کردن عمیق پاسخگو نباشند یا بیمار دچار تحلیل لثه، پاکتهای لثهای عمیق، خونریزی مزمن و یا عفونتهای پیشرفته باشد. در برخی موارد نیز برای آمادهسازی فک جهت ایمپلنت یا افزایش ارتفاع لثه برای اصلاح لبخند لثهای، جراحی ضروری است.
جراحی لثه معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین در طول عمل هیچ دردی احساس نمیشود. پس از پایان جراحی، ممکن است کمی ناراحتی، تورم یا درد خفیف تا متوسط احساس شود که با مصرف مسکنهای تجویز شده توسط دندانپزشک قابل کنترل است. شدت درد بستگی به نوع جراحی، میزان آسیب لثه و رعایت مراقبتهای بعد از عمل دارد.
مراقبت صحیح پس از جراحی لثه نقش مهمی در بهبودی سریع و جلوگیری از عفونت دارد. مهمترین نکات مراقبتی شامل: پرهیز از مصرف غذاهای سفت و تند، استفاده از دهانشویه تجویز شده، خودداری از مسواکزدن ناحیه جراحی تا چند روز، مصرف منظم داروهای تجویز شده، و اجتناب از سیگار کشیدن است. همچنین مراجعه به دندانپزشک برای معاینه و برداشت بخیه در زمان مقرر الزامی است.
جراحی لثه در صورتی که توسط دندانپزشک متخصص و در محیط استریل انجام شود، خطر جدی ندارد و کاملاً ایمن است. با این حال، مانند هر عمل جراحی، ممکن است عوارضی مانند عفونت، خونریزی بیش از حد، یا حساسیت به داروی بیحسی بروز کند. رعایت بهداشت دهان و پیروی از دستورات پزشک پس از جراحی، احتمال بروز هرگونه عارضه را به حداقل میرساند.
2 پاسخ
سلام
من قصد انجام ایمپلنت یک دندانم را دارم.
به نظر شما به جراحی لثه نیاز دارم؟
جراحی لثه برای ایمپلنت معمولاً شامل پیوند استخوان و آمادهسازی لثه برای قرارگیری ایمپلنت است. این جراحی ممکن است شامل پیوند استخوان برای تأمین استخوان کافی برای ایمپلنت و جراحی فلپ برای دسترسی به نواحی آسیبدیده باشد. هدف از این جراحی آماده کردن فضا برای قرارگیری ایمپلنت و تأمین ثبات آن است.
لطفا برای دریافت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.