دندانهای از دست رفته میتوانند مشکلات بسیاری را در تغذیه، صحبت کردن، ظاهر و عملکرد دندانها به وجود آورند و به همین دلیل جایگزینی آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. روشهای مختلفی برای جایگزینی دندانهای از دست رفته وجود دارد که با توجه به وضعیت دندانها و خواستههای فرد توسط دندانپزشک انتخاب میشوند. بسیار مهم است افراد از لزوم جایگزینی دندان از دست رفته آگاه باشند تا بتوانند هرچه سریعتر برای جایگزینی آنها اقدام کنند. در ادامه به شکل کامل به لزوم جایگزینی دندان از دست رفته خواهیم پرداخت.
چرا باید دندانهای از دست رفته را جایگزین کرد؟
همانطور که گفته شد دلایل مختلفی وجود دارد که باعث میشود افراد ملزم باشند برای جایگزینی دندانهای از دست رفته خود اقدام کنند. از جمله مواردی که روشن میکنند چرا جایگزینی دندانهای از دست رفته اهمیت دارد موارد زیر هستند:
حفظ عملکرد مناسب دهان و دندان
جایگزین کردن دندانهای از دست رفته نقش مهمی در حفظ عملکرد مناسب دهان و دندان دارد. از دست دادن دندانها میتواند باعث اختلالات و مشکلات بسیاری در غذا خوردن و صحبت کردن شود. این مشکل حتی در هنگام از دست دادن یک دندان نیز بسیار دیده میشود. با جایگزین کردن دندانهای از دست رفته این مشکل به شکل کامل برطرف میشود و فرد برای صحبت کردن یا غذا خوردن دچار مشکل نمیشود.
جلوگیری از حرکت دندانها
از دیگر دلایلی که لزوم جایگزینی دندان از دست رفته را بیشتر میکند جلوگیری از حرکت دندانهای مجاور دندان از دست رفته یا در بالای آن است. این مورد به خصوص در مورد دندانهای همسایه بسیار اهمیت دارد. دندانهای همسایه به دلیل اینکه دندانی را برای حمایت ندارند شروع به حرکت افقی میکنند تا دندان یا تکیهگاهی را در نزدیکی خود پیدا کنند. همچنین دندانهای بالا یا پایین نیز ممکن است با حرکت عمودی به سمت بالا یا پایین حرکت کنند تا فضای خالی شده را پوشش دهند. این مسئله میتواند باعث شود که فاصله بین دندانها تغییر کند و همچنین دندانهای فک بالا و پایین بر روی یکدیگر چفت نشوند. از طرفی نامنظم بودن دندانها باعث میشود تا مشکلاتی همچون درد مفصل، فک و سردرد در افراد دیده شود که با جایگزین کردن دندان از دست رفته این مشکل برطرف میشود.
بازیابی گفتار
از دست دادن دندانها باعث اختلالات گفتاری میشود به خصوص اگر یکی از دندانهای جلو از دست برود. مشکلات فرد در تلفظ صحیح یا واضح کلمات از جمله نتایج آن است که با جایگزینی دندان از دست رفته برطرف میشود.
جلوگیری از تحلیل استخوان
از دیگر مزایای جایگزینی دندان از دست رفته جلوگیری از تحلیل استخوان فک است. پس از افتادن دندان، استخوان حمایتکننده از دندان شروع به تحلیل میکند؛ زیرا ریشه دندان برای تحریک استخوان وجود ندارد. این فرایند به مرور باعث تحلیل استخوان و کوچک شدن و تحلیل رفتن استخوان فک میشود و مشکلاتی را برای فرد به وجود میآورد. با جایگزینی دندان از دست رفته از این مشکل جلوگیری میگردد.
حفظ ساختار صورت
تحلیل استخوان فک میتواند بر روی تغییر ساختار صورت نیز تأثیر بگذارد و اثرات منفی بر روی آن داشته باشد. تحلیل رفتن استخوان میتواند باعث عقبنشینی لثه در فضای دندان از دست رفته شود و تضعیف دندانهای مجاور را در پی داشته باشد و این مسئله باعث افتادگی گونهها و پیری زودرس شود.
حمایت از لبها
زمانی که استخوان فک به دلیل از دست دادن دندان تحلیل رود، حمایت لبها توسط استخوانهای فک و دندان تأمین نمیشود. این مسئله باعث میشود لبها به سمت داخل جمع شوند و مشکلاتی در گفتار، تغذیه و ظاهر کلی چهره فرد به وجود آید و فرد مسنتر از سن واقعی خود دیده شود.
حفظ بایت یکنواخت
از دیگر دلایل لزوم جایگزینی دندان از دست رفته حفظ یکنواختی بایت است. از دست دادن دندانها میتواند باعث ناترازی دندانهای باقیمانده، سایش ناهموار دندانها، اختلالات TMJ و بسیاری مشکلات دیگر شود و این مسئله بایت یکنواخت فرد را دچار مشکل سازد. با جایگزین کردن دندانها این مشکل تا حد بسیار زیادی برطرف میشود.
بازیابی عملکرد جویدن و جلوگیری از سوء تغذیه
از دست دادن دندانها میتواند باعث مشکلاتی در غذا خوردن افراد شود و این مسئله سوءتغذیه را به همراه داشته باشد. از آنجایی که دندانها نقش مهمی را در تجزیه غذا ایفا میکنند، نداشتن دندان می تواند باعث اختلال در روند غذا خوردن و ایجاد مشکلاتی نظیر سوءتغذیه گردد. به همین دلیل جایگزینی دندانهای از دست رفته اهمیت دارد.
بازیابی لبخند
دندانها نقش مهمی در زیبایی چهره افراد دارند. زمانی که دندانها میافتند بر روی تناسب دندانها و زیبایی لبخند تأثیر میگذارند. به همین دلیل جایگزینی دندانهای از دست رفته از اهمیت بالایی برخوردار است.
انواع روشهای جایگزینی دندان از دست رفته
امروزه روشهای مختلفی برای جایگزینی دندانهای از دست رفته وجود دارد که دندانپزشک پس از بررسی وضعیت دندانهای شخص نسبت به انتخاب آنها اقدام میکند. در ادامه با روشهای مرسوم جایگزینی دندان از دست رفته آشنا میشوید:
کاشت ایمپلنت دندان (Dental Implant)
از روشهای مرسوم جایگزینی دندان از دست رفته ایمپلنت دندان است. ایمپلنت دارای یک پایه یا پیچ فلزی است که به استخوان فک متصل میشود و بر روی آن یک تاج یا روکش قرار میگیرد. ایمپلنت استحکام بالایی دارد و به دلیل عملکرد و ظاهر مشابه دندانهای طبیعی از محبوبیت بالایی در نزد دندانپزشکان و افراد نیازمند به دندان برخوردار است.
دندان مصنوعی ثابت (Fixed Dental Bridge)
دندان مصنوعی ثابت یکی دیگر از روشهای جایگزینی دندان از دست رفته است. در این روش دندان مصنوعی به روشهای متفاوتی در داخل دهان ثابت میشود و نقش دندان از دست رفته را ایفا میکند. دندانها در این روش نیازی به خارج کردن از داخل دهان ندارند و ثابت بودن آنها کمک میکند تا فرد حس و ظاهر طبیعیتری داشته باشد.
دندان مصنوعی متحرک (Removable Denture)
یکی دیگر از روشهای جایگزینی دندان از دست رفته استفاده از پروتز دندان متحرک است. این روش مناسب کسانی است که تمام دندانهای خود را از دست دادهاند و نیاز به یک جایگزین برای همه آنها دارند. پروتز متحرک نسبت به سایر روشها ارزانتر است و میتوان آن را به راحتی از دهان خارج کرد. دندان مصنوعی متحرک میتواند به شکل کامل برای پوشش کل دندانها و یا به شکل جزئی متحرک برای جایگزینی چند دندان استفاده شود.
بریج دندان
بریج یا پل دندان از دیگر روشهایی است که از آن برای جایگزینی دندان از دست رفته استفاده میشود. این روش مناسب پر کردن فاصله خالی بین دو دندان است و از دندانهای مجاور به عنوان پایه و برای حمایت از دندان جدید استفاده میکند. بریج میتواند به شکل ثابت یا نیمه متحرک باشد.
برای جایگزینی دندان از دست رفته بریج بهتر است یا ایمپلنت دندان؟
شاید برای افرادی که قصد دارند برای جایگزینی دندان از دست رفته خود اقدام کنند، به مقایسه و تفاوت ایمپلنت دندان و بریج دندان بپردازند. در جواب این سؤال باید مزایا و معایب هر کدام از این روشها را مطرح کرد که به شرح زیر هستند:
ایمپلنت دندان
ایمپلنت دندان به عنوان یکی از بهترین روشهای جایگزینی دندان از دست رفته شناخته میشود و دارای مزایا و معایب زیر است:
مزایا:
- دوام و ماندگاری بالاتر (معمولاً مادامالعمر)
- حفظ سلامت استخوان فک و جلوگیری از تحلیل استخوان
- عدم نیاز به تراشیدن دندانهای مجاور
- ظاهر و عملکردی بسیار طبیعی مشابه دندانهای واقعی
معایب:
- هزینه بالاتر نسبت به بریج
- نیاز به جراحی و دوره بهبودی طولانیتر
- طول درمان چند ماهه (به دلیل جوش خوردن ایمپلنت به استخوان)
بریج دندان
بریج دندان از دیگر روشهای متداول برای جایگزینی دندان از دست رفته است که دارای مزایا و معایب زیر است:
مزایا:
- سریعتر از ایمپلنت (چند هفته درمان به جای چند ماه)
- هزینه کمتر نسبت به ایمپلنت
- عدم نیاز به جراحی
معایب:
- نیاز به تراش دندانهای سالم کناری برای نصب بریج
- احتمال تحلیل رفتن استخوان فک در ناحیه بدون دندان
- طول عمر کمتر (معمولاً ۱۰ تا ۱۵ سال)
با توجه به موارد فوق در صورت سالم بودن استخوان فک و لثهها ایمپلنت گزینه بهتری است زیرا طول عمر بالاتر و ظاهر طبیعیتری دارد و به دندانهای دیگر آسیب وارد نمیکند. افرادی که به دنبال یک روش ارزانتر و سریعتر هستند بهتر است به سراغ روش بریج دندان بروند؛ هر چند باید بدانند این روش میتواند به دندانهای کناری آسیب وارد کند و در طولانی مدت نیاز به تعویض داشته باشد.
عدم جایگزینی دندان از دست رفته چه عوارضی به همراه دارد؟
عدم جایگزینی دندان از دست رفته با عوارض مختلفی همراه است که میتوانند برای فرد بسیار آسیبزننده باشند. از جمله این عوارض موارد زیر هستند:
- تحلیل استخوان فک
- جابهجایی و کج شدن دندانهای مجاور
- مشکلات در جویدن و گوارش
- اختلال در تلفظ و گفتار
- افزایش احتمال پوسیدگی و بیماری لثه به دلیل تجمع پلاک و باکتری در فضای بین دندانها
- تغییر در فرم صورت و پیری زودرس
- درد فک و مشکلات مفصل گیجگاهی (TMJ)
- کاهش اعتمادبهنفس و مشکلات روانی
مشاوره با دکتر شمشیرگر متخصص زیبایی دندان در زعفرانیه و شهرک غرب
پیش از انجام هر اقدام دندانپزشکی به افراد توصیه میشود تا با یک دندانپزشک متخصص و با تجربه در مورد وضعیت دندانهای خود مشورت کنند. این اقدام بسیار اهمیت دارد؛ زیرا کمک میکند بهترین روش برای برطرف کردن مشکلات دهان و دندان توسط دندانپزشک انتخاب شود و اجرایی گردد. یکی از دندانپزشکان متخصص در زمینه ایمپلنت و بریج دندان دکتر فرین شمشیرگر نام دارند. دکتر شمشیرگر دندانپزشک متخصص زیبایی دندان در زعفرانیه و شهرک غرب هستند و همین مسئله کمک میکند تا بتوانند بهترین انتخاب را برای وضعیت دندانهای فرد داشته باشند و آن را عملی کنند. امکان مشاوره با دکتر فرین شمشیرگر وجود دارد تا افراد بتوانند با آگاهی کامل یک روش مناسب را برای جایگزینی دندان از دست رفته انتخاب نمایند.
کلام پایانی
جایگزینی دندانهای از دست رفته از اهمیت بالایی برخوردار است. عدم توجه به این کار میتواند عوارض بسیاری را در تکلم، تغذیه، شکل ظاهری فرد و سلامت دهان و دندان به وجود آورد و زندگی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. روشهای مختلفی برای جایگزینی دندان از دست رفته وجود دارد که باید با توجه به وضعیت دندانهای فرد انتخاب شود تا بهترین نتیجه را رقم بزند. بسیار مهم است افراد برای جایگزینی دندان از دست رفته به یک دندانپزشک متخصص و با تجربه مراجعه کنند تا بهترین نتیجه برای دندانهای آنها رقم بخورد.



